Prvi novembar kroz istoriju obilježili su događaji koji su promijenili svijet – od velikih prirodnih katastrofa i umjetničkih remek-djela do političkih preokreta i naučnih dostignuća. Na ovaj datum javnosti su prvi put predstavljena čuvena djela Sikstinske kapele, Lisabon je pogodio razorni zemljotres, a čovječanstvo je napravilo veliki korak u razvoju nuklearne tehnologije.
1512. – PRVI PUT JAVNO PRIKAZANE FRESKE SIKSTINSKE KAPELE
U Vatikanu su javnosti prvi put predstavljene freske na svodu Sikstinske kapele, koje je naslikao italijanski umjetnik Mikelanđelo. Na djelu je radio nekoliko godina, a njegovo remek-djelo, uključujući čuvenu scenu „Stvaranje Adama“, postalo je jedan od najprepoznatljivijih simbola renesansne umjetnosti.
1604. – PRVI PUT IZVEDENA ŠEKSPIRova TRAGEDIJA „OTHELO“
U Londonu je na dvoru kralja Džejmsa I prvi put izvedena tragedija „Otelo“ Vilijama Šekspira. Djelo o ljubomori, povjerenju i izdaji postalo je jedno od najpoznatijih ostvarenja svjetske književnosti.
1755. – RAZORAN ZEMLJOTRES POGODIO LISABON
Snažan zemljotres pogodio je portugalsku prijestonicu Lisabon, nakon čega su uslijedili požari i cunami. Katastrofa je uništila veliki dio grada i odnijela desetine hiljada života. Ovaj događaj ostavio je dubok trag u evropskoj istoriji i podstakao rasprave o prirodnim katastrofama, nauci i filozofiji.
1800. – PRVI AMERIČKI PREDSJEDNIK USELIO SE U BIJELU KUĆU
Američki predsjednik Džon Adams postao je prvi predsjednik koji je živio u Bijeloj kući u Vašingtonu. Zgrada je tada još bila nedovršena, ali je vremenom postala zvanična rezidencija i jedno od najprepoznatljivijih političkih zdanja na svijetu.
1894. – NIKOLAJ II POSTAO POSLJEDNJI RUSKI CAR
Nakon smrti svog oca Aleksandra III, Nikolaj II preuzeo je ruski prijesto. Bio je posljednji car Rusije, a njegova vladavina završena je revolucijom 1917. godine. Naredne godine pogubljen je zajedno sa članovima svoje porodice.
1911. – PRVI PUT BAČENE BOMBE IZ AVIONA
Tokom italijansko-turskog rata italijanski pilot izveo je napad u kojem su bombe izbačene iz aviona na osmanske položaje u Libiji. Ovaj događaj smatra se jednim od prvih primjera upotrebe aviona za bombardovanje i označio je početak nove ere ratovanja.
1936. – MUSOLINI PROGLASIO OSOVINU RIM–BERLIN
Italijanski fašistički vođa Benito Musolini javno je opisao savez Italije i nacističke Njemačke kao osovinu Rim–Berlin. Ovaj savez postao je važan dio političkih odnosa u Evropi pred početak Drugog svjetskog rata.
1950. – POKUŠAJ ATENTATA NA AMERIČKOG PREDSJEDNIKA HARIJA TRUMANA
Dvojica portorikanskih nacionalista pokušala su da ubiju američkog predsjednika Harija Trumana dok je boravio u rezidenciji Bler Haus u Vašingtonu. Truman nije povrijeđen, ali je u oružanom sukobu poginulo nekoliko osoba.
1952. – TESTIRANA PRVA HIDROGENSKA BOMBA
Sjedinjene Američke Države izvele su prvu uspješnu probu termonuklearnog oružja, poznatog kao hidrogenska bomba, na atolu Enivetok u Tihom okeanu. Eksperiment je pokazao razornu moć novog tipa nuklearnog oružja i dodatno pojačao trku u naoružanju tokom Hladnog rata.
1959. – HOKEJAŠI POČELI DA KORISTE ZAŠTITNE MASKE ZA LICE
Golman kanadskog hokejaškog kluba Montreal Kanadijens Žak Plant počeo je da koristi zaštitnu masku za lice tokom utakmice NHL lige. Njegov potez doprinio je promjenama u bezbjednosti igrača i postao važna prekretnica u istoriji hokeja.
1993. – ZVANIČNO OSNOVANA EVROPSKA UNIJA
Stupanjem na snagu Mastrihtskog ugovora zvanično je osnovana Evropska unija. Ugovor je postavio temelje dublje političke i ekonomske saradnje evropskih država i otvorio put kasnijem uvođenju zajedničke valute evra.
1. NOVEMBAR KROZ ISTORIJU
Od remek-djela svjetske umjetnosti i prirodnih katastrofa do razvoja vojne tehnologije i stvaranja Evropske unije, prvi novembar podsjeća na događaje koji su obilježili različite epohe i oblikovali savremeni svijet.
