Peti novembar kroz istoriju obilježili su neuspjeli atentati i zavjere, borba za građanska prava, važni politički izbori, ali i događaji koji su ostavili dubok trag u nauci, sportu i svjetskoj politici.
1605. GODINE – OTKRIVENA BARUTNA ZAVJERA U ENGLESKOJ
Engleske vlasti otkrile su zavjeru čiji je cilj bio da se eksplozivom uništi zgrada parlamenta i ubije kralj Džejms I. Među učesnicima zavjere bio je i Gaj Foks, čije ime je postalo poznato širom svijeta. Ovaj događaj danas se obilježava u Velikoj Britaniji kao Noć Gaja Foksa.
1733. GODINE – OBJAVLJEN PRVI BROJ LISTA „NEW YORK WEEKLY JOURNAL“
U Njujorku je objavljen prvi broj lista „New York Weekly Journal“, koji je uređivao Džon Piter Zenger. Njegovo kasnije suđenje postalo je važan simbol borbe za slobodu štampe.
1872. GODINE – SUZAN B. ENToni GLASALA NA PREDSJEDNIČKIM IZBORIMA
Američka aktivistkinja za prava žena Suzan B. Entoni glasala je na predsjedničkim izborima, iako ženama tada nije bilo zakonski dozvoljeno da glasaju. Zbog toga je uhapšena, a njen postupak postao je jedan od simbola borbe za pravo žena na glasanje.
1912. GODINE – VUDRO VILSON IZABRAN ZA PREDSJEDNIKA SAD
Vudro Vilson pobijedio je na predsjedničkim izborima i postao 28. predsjednik Sjedinjenih Američkih Država. Na izborima je ubjedljivo porazio aktuelnog predsjednika Vilijama Tafta i bivšeg predsjednika Teodora Ruzvelta.
1930. GODINE – SIN KLER LUIS DOBIO NOBELOVU NAGRADU
Američki književnik Sinkler Luis postao je prvi američki pisac koji je dobio Nobelovu nagradu za književnost. Nagrađen je za svoja djela koja su kritički prikazivala američko društvo i način života.
1940. GODINE – RUZVELT OSVOJIO TREĆI PREDSJEDNIČKI MANDAT
Frenklin Delano Ruzvelt ponovo je izabran za predsjednika Sjedinjenih Američkih Država, postavši prvi američki predsjednik koji je osvojio treći mandat. Njegov izbor dogodio se u vrijeme velikih međunarodnih napetosti i Drugog svjetskog rata.
1968. GODINE – RIČARD NIKSON IZABRAN ZA PREDSJEDNIKA SAD
Ričard Nikson pobijedio je na predsjedničkim izborima i postao 37. predsjednik Sjedinjenih Američkih Država. Njegova pobjeda označila je povratak na političku scenu nakon poraza na izborima 1960. godine.
1994. GODINE – DŽORDŽ FOREMAN POSTAO NAJSTARIJI SVJETSKI ŠAMPION U BOKSU
Američki bokser Džordž Foreman osvojio je titulu svjetskog prvaka u teškoj kategoriji sa 45 godina, pobijedivši Majkla Murera nokautom u desetoj rundi. Time je postavio istorijski rekord u profesionalnom boksu.
1994. GODINE – RONALD REAGAN OBJAVIO DA IMA ALCHAJMEROVU BOLEST
Bivši američki predsjednik Ronald Regan objavio je javnosti da mu je dijagnostikovana Alchajmerova bolest. Vijest je saopštio pismom u kojem je govorio o svom zdravstvenom stanju i zahvalio se građanima na podršci.
2006. GODINE – SADDAM HUSEIN OSUĐEN NA SMRT
Bivši irački predsjednik Sadam Husein osuđen je na smrtnu kaznu vješanjem zbog zločina protiv čovječnosti počinjenih u gradu Dudžailu. Presuda je predstavljala jedan od najznačajnijih trenutaka u procesu suđenja bivšem iračkom lideru.
2009. GODINE – PUCNJAVA U FORT Hudu
U vojnoj bazi Fort Hud u američkoj saveznoj državi Teksas dogodila se pucnjava u kojoj je ubijeno 13 osoba, dok je više od 30 ljudi ranjeno. Napad je izveo vojni psihijatar Nidal Malik Hasan, a događaj je potresao Sjedinjene Američke Države.
2021. GODINE – TRAGEDIJA NA MUZIČKOM FESTIVALU ASTROWORLD
Tokom festivala Astroworld u Hjustonu, u velikoj gužvi i stampedu poginulo je deset osoba, dok je veliki broj posjetilaca povrijeđen. Tragedija je pokrenula rasprave o bezbjednosti na velikim muzičkim događajima.
5. NOVEMBAR KROZ ISTORIJU
Peti novembar podsjeća na događaje koji su mijenjali političke sisteme, pokretali borbu za ljudska prava i ostavljali trajne posljedice u društvu. Od Barutne zavjere u Engleskoj do istorijskih izbora i sportskih rekorda, ovaj datum zauzima značajno mjesto u svjetskoj istoriji.
