Jedan od najpoznatijih simbola Francuske, Ajfelov toranj u Parizu, mijenja svoju visinu tokom godine. Razlog za ovu zanimljivu pojavu krije se u fizičkom svojstvu metala – širenju i skupljanju usljed promjene temperature.
Kada tokom ljeta temperature porastu, metalna konstrukcija tornja zagrijava se i širi. Zbog toga toranj može postati viši za nekoliko centimetara. Tokom hladnijih zimskih dana metal se hladi i skuplja, pa se visina konstrukcije neznatno smanjuje.
Ova pojava poznata je kao toplotno širenje i nije karakteristična samo za Ajfelov toranj. Ona se javlja kod brojnih materijala, uključujući čelik, aluminijum i druge metale koji se koriste u građevinarstvu.
Ajfelov toranj izgrađen je za Svjetsku izložbu u Parizu 1889. godine. U vrijeme otvaranja bio je najviša građevina na svijetu, a taj rekord zadržao je više od četiri decenije, sve do izgradnje zgrade Krajsler u Njujorku 1930. godine.
Danas je toranj, zajedno sa antenama na vrhu, visok približno 330 metara. Njegova visina može varirati zavisno od temperature, a promjene izazvane zagrijavanjem metala mogu iznositi i oko 15 centimetara.
Zanimljivo je da se konstrukcija tokom veoma sunčanih dana može neznatno nagnuti prema strani koja je više izložena Suncu, jer se metal na toj strani jače zagrijava i širi. Ova promjena je mala i predstavlja očekivano ponašanje metalne konstrukcije.
Ovakvi primjeri pokazuju koliko je važno razumjeti zakone fizike prilikom projektovanja velikih građevina. Inženjeri moraju uzeti u obzir promjene temperature, djelovanje vjetra i druge prirodne uticaje kako bi objekti ostali stabilni i bezbjedni.
Jeste li znali da se Ajfelov toranj tokom ljeta može proširiti i postati viši zbog toplote?
