Trideseti oktobar kroz istoriju obilježili su veliki politički preokreti, vojni sukobi, naučna dostignuća i događaji koji su privukli pažnju cijelog svijeta. Na ovaj datum potpisano je primirje kojim je Osmansko carstvo okončalo učešće u Prvom svjetskom ratu, emitovana je čuvena radio-drama koja je uznemirila dio američke javnosti, a odigrala se i jedna od najpoznatijih bokserskih borbi svih vremena.
1735. – ROĐEN DŽON ADAMS
U američkoj saveznoj državi Masačusets rođen je Džon Adams, jedan od osnivača Sjedinjenih Američkih Država i drugi predsjednik ove zemlje. Imao je važnu ulogu u borbi za američku nezavisnost i oblikovanju temelja nove države.
1811. – OBJAVLJEN ROMAN „RAZUM I OSJEĆAJNOST“
Engleska književnica Džejn Ostin objavila je svoj prvi roman „Razum i osjećajnost“, u početku pod pseudonimom „Dama“. Djelo je postalo klasik svjetske književnosti, poznat po prikazu ljubavi, porodičnih odnosa i društvenih očekivanja u tadašnjoj Engleskoj.
1864. – OSNOVANA HELENA, PRESTONICA MONTANE
Naselje Helena u današnjoj američkoj saveznoj državi Montana osnovali su tragači za zlatom nakon otkrića nalazišta u tom području. Zahvaljujući rudarskom procvatu, naselje se brzo razvijalo i kasnije postalo glavni grad Montane.
1918. – POTPISANO MUDROSKO PRIMIRJE
Predstavnici Osmanskog carstva i savezničkih sila potpisali su Mudrosko primirje, kojim je okončano osmansko učešće u Prvom svjetskom ratu. Sporazum je omogućio saveznicima da preuzmu kontrolu nad strateškim područjima Osmanskog carstva i označio početak njegovog konačnog raspada.
1922. – MUSOLINI POSTAO PREMIJER ITALIJE
Italijanski kralj Viktor Emanuel III povjerio je Benitu Musoliniju mandat za sastavljanje vlade, nakon uspona fašističkog pokreta i Marša na Rim. Ovim je započelo razdoblje fašističke diktature u Italiji.
1938. – RADIO-DRAMA „RAT SVJETOVA“ IZAZVALA VELIKU PAŽNJU JAVNOSTI
Američki glumac i režiser Orson Vels emitovao je radio-dramu „Rat svjetova“, zasnovanu na romanu H. Dž. Velsa. Zbog načina na koji je emisija bila predstavljena, dio slušalaca povjerovao je da se zaista događa invazija vanzemaljaca. Iako su kasnija istraživanja pokazala da su razmjere panike često preuveličavane, emisija je postala jedan od najpoznatijih događaja u istoriji radija.
1941. – SAD ODOBRILE VELIKU POMOĆ SAVEZNICIMA
Američki predsjednik Frenklin D. Ruzvelt odobrio je dodatnu milijardu dolara pomoći saveznicima u okviru programa „Lend-Lease“, kojim su Sjedinjene Američke Države podržavale države koje su se borile protiv nacističke Njemačke i njenih saveznika.
1961. – SOVJETSKI SAVEZ DETONIRAO CAR BOMBU
Sovjetski Savez izveo je probu Car bombe, najmoćnijeg nuklearnog oružja ikada detoniranog. Eksplozija se dogodila iznad arktičkog arhipelaga Nova Zemlja, a procijenjena snaga iznosila je oko 50 megatona TNT-a. Test je demonstrirao razornu moć nuklearnog oružja na vrhuncu Hladnog rata.
1974. – MUHAMED ALI POBIJEDIO DŽORDŽA FORMANA
U Kinšasi, u tadašnjem Zairu, održana je čuvena bokserska borba poznata kao „Rumble in the Jungle“. Muhamed Ali nokautirao je Džordža Formana u osmoj rundi i ponovo osvojio titulu svjetskog prvaka u teškoj kategoriji. Borba je ostala jedan od najlegendarnijih događaja u istoriji boksa.
1990. – PROBIJEN TUNEL ISPOD LAMANŠA
Građevinski timovi iz Francuske i Velike Britanije spojili su dijelove tunela ispod Lamanša, čime je ostvaren istorijski poduhvat povezivanja dvije zemlje željezničkom vezom ispod mora. Tunel je zvanično otvoren za saobraćaj 1994. godine.
1995. – KVEBEK GLASAO ZA OSTANAK U KANADI
Na referendumu o nezavisnosti kanadske provincije Kvebek, većina birača izjasnila se za ostanak u sastavu Kanade. Rezultat je bio veoma tijesan: protiv nezavisnosti glasalo je približno 50,6 odsto birača, a za nezavisnost oko 49,4 odsto.
30. OKTOBAR KROZ ISTORIJU
Od književnih klasika i velikih političkih promjena do nuklearnih proba, radiofonijskih fenomena i sportskih spektakala, 30. oktobar podsjeća na događaje koji su oblikovali istoriju i ostavili trajan trag u svijetu.
